Havaların ısınmasıyla birlikte gündeme gelen Kırım-Kongo Kanamalı AteÅŸi hastalığına neden olan kene ısırmalarında, en önemli ÅŸey; zaman ve müdahale… Ä°ÅŸte detaylar:

Havaların ısınmasıyla birlikte yeniden gündeme gelen Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığına neden olan kene ısırmalarında, ısırığa zamanında müdahalenin kişilerin enfekte olmamaları açısından hayati önem taşıdığı bildirildi.

Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Levent Aydın, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kenelerin tüm dünyada tropik ve subtropik kuşakta gerek kan emerek, gerekse birçok hastalık etkeninin taşıyıcısı olarak hayvan ve insanları tehdit eden önemli parazitlerden olduğunu söyledi.

Direkt etkileriyle kene felci, terleme hastalığı, anemi ve toksemiye neden olan kenelerin Türkiye’de mekanik ve biyolojik taşıyıcı olarak brucella, veba, salmonella, listeriosis, mavi dil, lyme, KKKA gibi hastalıkların etkenlerini de bulaÅŸtırdıklarını anlatan Aydın, ”Keneler aynı zamanda naklettikleri etkenlerin bazılarını kendi nesillerine aktararak enfeksiyonların nesiller boyu devam etmesine ve ciddi boyutlara ulaÅŸmasına neden olmaktadırlar” dedi.

Aydın, günümüzde dünyada 3 aileye baÄŸlı 20 soyda 860 kene türünün saptandığını, Türkiye’de ise 2 aileye baÄŸlı 10 soyda yaklaşık 32 kene türü tespit edildiÄŸini dile getirdi. Yumurtlamayı takip eden her dönemde kan emmek zorunda olan kenelerin, türlere göre farklı olmakla birlikte, 800-900 ile 15 bin arasında yumurtlayabildiklerini anlatan Aydın, son yıllarda Türkiye’de çok sayıda insanın ölümüne yol açan KKKA hastalığının görülmesinin keneleri daha güncel hale getirdiÄŸine dikkati çekti. Aydın, ‘’son 10 yılda önce lyme hastalığının ülkemizde görülmesi, sonra KKKA olgularının ortaya çıkması ve ölüm olaylarının tespit edilmesi, ülkemizin, bulunduÄŸu coÄŸrafi kuÅŸakta ciddi bir tehdit altında olduÄŸunu göstermektedir” dedi.

-KKKA’YI 7 KENE TÃœRÃœ TAÅžIYOR-

Prof. Dr. Aydın, son 6 yıl içinde Türkiye’de görülen ve her yıl belli mevsimde tekrarlayan KKKA’nın, kenelerle taşınan ”Bunyaviridae-Nairovirus” kaynaklı bir hastalık olduÄŸuna iÅŸaret ederek, bu hastalığa neden olan virüsün 30′a yakın kene türünde tespit edilmesine karşın, 7 kene türünün aktif taşıyıcı olduÄŸunu belirtti.

Kenelerin bir vücut bölgesini ısırmadan önce bölgeye lokal aneztezik benzeri bir madde salgıladıklarını, bu nedenle can yakmayan ısırığın, vücutta kene görülememesi halinde ilk 24-48 saatte fark edilmediğine işaret eden Aydın, şunları kaydetti:

”Kene ısırığının süresi hastalığın bulaÅŸtırılması açısından önemlidir. Keneler ilk 12-16 saat içinde taşıdıkları hastalık etkenlerini hemen bulaÅŸtıramazlar. Bu nedenle kene ısırığını gören kiÅŸiler hemen en yakın saÄŸlık kuruluÅŸuna baÅŸvurup keneyi vücuttan uzaklaÅŸtırmalıdır. Çalılık, su kenarları ve gür otların bulunduÄŸu alanlara giren insanlar pantolon paçaları çorap içinde olacak ÅŸekilde ve uzun kollu giymeli. Bu bölgelere giren insanlar daha sonra baÅŸta koltukaltı ve kasık bölgeleri olmak üzere tüm vücutlarını kontrol etmeli. Vücutta keneye rastlanırsa hemen saÄŸlık kuruluÅŸuna baÅŸvurmalı, kene ezilmemeli, yapay ısı uygulanmamalı, keneyi uzaklaÅŸtırmak için herhangi bir kimyasal madde uygulanmamalıdır. Keneler hekim kontrolünde çıkarılmalı. Çıkarılan kene tür teÅŸhislerinin yapılmasında, hastalığın hızlı tanısında ve diÄŸer hastalıklardan ayırıcı tanıda son derece önemlidir. Bu nedenle konunun uzmanlarına baÅŸvurulmalıdır.”

-KIRSAL ALANLARDA RÄ°SK DAHA FAZLA-

Levent Aydın, kene ısırması açısından kırsal kesimlerin daha riskli olduğunu, bu nedenle meralar ve piknik alanlarının kontrol edilerek ilaçlanması, bu alanlardaki uzun otların biçilmesinin son derece önelli olduğunu vurguladı.

Ahır ağıl ve hayvan barınaklarının sıvalı olmasının, kenelerin barınabileceği çatlakların kapatılmasının önemine değinen Aydın, bazı örümcek, karınca ve kuş türlerinin kene ve yumurtalarını yok ettiklerini, bu nedenle özellikle ahır ve kapalı alanlarda bulunan bu canlılara ait yuvaların bozulmaması gerektiğini sözlerine ekledi.

AA