Uzmanlar hastalığın coğrafi şartlar, iklim ve beslenme alışkanlıkları ile bağlantılı olduğunu söylüyor
Genetik yatkınlığın, yaralanma, vurma gibi fiziksel travmalar ve bazı ilaçlar ile kimyasal maddelerin neden olduğu tahrişlerin sedef hastalığını tetiklediği bildirildi.
Ankara Üniversitesi (AÜ) Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nihal Kundakcı, AA muhabirine yaptığı açıklamada, sedefin, deride kırmızı renkte, sınırları keskin, üzerinde beyaz sedef renginde kepeklenmeler olan, iyileşmeler ve ataklarla süren genellikle iyi seyirli bir deri hastalığı olduğunu söyledi.
Sedef hastalığının bazı tiplerinin de hastanın genel durumunu etkileyebilen ve yaÅŸam kalitesini ciddi olarak bozabilen bir hastalık olduÄŸunu belirten Kundakcı, ”Sedef hastalığı, tüm dünyada genel olarak yüzde 1-3 sıklığında görülmektedir” dedi.
Kundakcı, hastalığın görülme sıklığının, coÄŸrafi ÅŸartlar, iklim, beslenme alışkanlıklarının yanı sıra büyük ölçüde ”ırklarla ilgili genetik faktörlere” baÄŸlı olduÄŸunu ifade ederek, ”ÖrneÄŸin beyaz ırkta daha sık rastlanırken, sarı ve siyah ırkta daha seyrektir. En sık Kuzey Avrupa ülkelerinde görülür. Kızılderililerde, Afrika orijinli Amerikalı siyahlarda az rastlanır, Eskimolarda çok enderdir” diye konuÅŸtu.
Sedef hastalığının nedeninin tam olarak bulunamadığını belirten Kundakcı, ömür boyu devam eden bir hastalık olması nedeniyle tedavi ve takipte güçlük yaşanabildiğini dile getirdi.
”TRAVMA, HASTALIÄžI TETÄ°KLÄ°YOR”
Kundakcı, genetik yatkınlığın ve ”travma” gibi bazı dış faktörlerin hastalığa neden olabildiÄŸine dikkati çekerek, ÅŸunları kaydetti:
”Vurma, künt travmalar, berelenme, yaralanma, böcek ısırıkları, ameliyat kesi yerleri, kimyasal bazı ilaçlar veya kimyasal maddelerle olan tahriÅŸler ile güneÅŸ yanıkları hastalığı tetikliyor. Sedef, genellikle derinin travma gören alanlarında, diz, dirsek, sırtın arka alt kısımları ve saçlı deri, aşırı kilolu kiÅŸilerde koltuk altı, kasıklar, meme altı gibi kıvrım bölgelerinde görülüyor.”
Kundakcı, enfeksiyonların, mantar gibi bazı bakterilerin ve hormon yapısındaki değişikliklerin de hastalığı tetikleyebildiğini belirtti.
”AÄ°LESÄ°NDE SEDEF OLANLARIN YATKINLIÄžI DAHA FAZLA”
Sedef hastalığının her yaş grubunda görülebildiğini ve cinsiyet seçmediğini belirten Kundakçı, hastalığın genellikle kadınlarda 27, erkeklerde ise 29 yaşında ortaya çıktığını dile getirdi.
Kundakçı, ailesinde sedef hastası olan kiÅŸilerde, olmayanlara göre baÅŸlangıç yaşının daha erken olduÄŸuna dikkati çekerek, ”Hastalık, zaman içinde kendiliÄŸinden veya tedaviler sonucu iyileÅŸme seyrine girebilir ve dönem dönem tekrarlayarak ömür boyu sürebilir” dedi.
Hastaların üçte birinin aile yakınlarında sedef hastası bulunduÄŸunu dile getiren Kundakçı, ”Genel görülme sıklığı yüzde 1-3 olan bu hastalıkta, ebeveynlerden birinde sedef varsa görülme sıklığı yüzde 8-10′a, her iki ebeveynde de varsa yüzde 30-40′a kadar yükselmektedir” diye konuÅŸtu.
BELÄ°RTÄ°LERÄ° NEDÄ°R?
Kundakcı, hastalığın deride kırmızı renkte, üzerinde beyaz sedef renginde kepeklenmeler görüldüğünü ve bazı kiÅŸilerde çok ÅŸiddetli kaşıntıya neden olduÄŸunu ifade ederek, ”Nadiren de kızarık deri alanları üzerinde içi iltihaplı belirtiler görülebilir ve ateÅŸ yapabilir” dedi.
Sedef hastalığında deri dışında en sık etkilenen organların tırnaklar ve eklemler olduğunu belirten Kundakcı, tırnaklarda nokta şeklinde çukurcuklar, şekil ve renk değişiklikleri ile eklem tutulmaları görüldüğünü kaydetti.
Bunların dışında kuruluk gibi çeşitli göz problemleriyle de karşılaştıklarını anlatan Kundakcı, sedefin bulaşıcı bir hastalık olmadığını, bu nedenle insanların sedef hastaları ile temastan çekinmemeleri gerektiğini dile getirdi. Kundakçı, alkol alımının ve sigaranın hastalığı olumsuz etkilediğini ifade etti.
Sedef hastalığında genellikle bulguların çok yaygın olması, vücudun yüz, eller, kollar ve genital bölge gibi sosyal açıdan önem taşıyan kısımlarında görülmesi, kaşıntı ve iş gücü kaybına neden olan durumlarda tedaviye ihtiyaç olduğunu belirten Kundakcı, hastaların bir kısmının pomat ya da krem şeklinde basit, bir kısmının da daha yoğun tedavi gördüğünü söyledi.
Kundakcı, ömür boyu devam eden, sık sık tedavi uygulanan sedef hastalığında, hastanın hastane ile temasının azaltılabilmesi, evinde uygulayabileceği rahat, pratik uygulaması olan ilaçlar seçilmesi, ilaçların yan etkisinin minimum olmasının dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
AA